Mexico: van afspraken naar opdrachten

Geschreven door: Jelle Prins, kwartiermaker Mexico 02/10/2015

In maart 2014 ging een Dutch Risk Reduction Team (DRR-Team) naar Mexico om na te gaan hoe Nederlandse expertise op het gebied van integrale waterplannen en Flood Risk Management kon worden ingezet om onder meer overstromingen te voorkomen. Aanleiding voor de missie waren de ernstige overstromingen in 2007 en 2010. De missie leidde tot een door minister Ploumen en haar Mexicaanse collega ondertekende overeenkomst: Nederlandse bedrijven en kennisinstellingen gingen in Mexico helpen. Ook minister Schultz bezocht Mexico, in januari van dit jaar. Haar bezoek richtte zich eveneens mede op samenwerking op het gebied van watermanagement. Maar overeenkomsten leiden niet automatisch tot omzet.

Jelle Prins, partner van adviesbureau Piedroba in Miami dat zich vooral richt op baggerprojecten, kreeg de opdracht om er als kwartiermaker naartoe te gaan. Zijn taak, samen met Judith Blaauw van de Nederlandse ambassade in Mexico: zorgen dat de afspraken leiden tot concrete opdrachten. Hij vertelt erover in deze blog.

‘Begin mei ben ik gestart, officieel als ‘delegated representative of the Netherlands’. Afgelopen maandag heb ik tijdens een door NWP opgezette bijeenkomst het ministerie van Buitenlandse Zaken en de watersector hierover bijgepraat. De opdracht voor Judith Blaauw en mijzelf was om de zaak in Mexico weer in beweging krijgen. Er was van alles afgesproken, er werden veel beleefdheden uitgewisseld, maar er was niet veel momentum, het lag een beetje stil en het bleef nogal conceptueel.

Voor een vijftal vorig jaar besproken projecten hebben we eerst maar eens goed in kaart gebracht wie de contractpartners aan Mexicaanse kant zouden zijn; het ontbrak aan ownership en accountability. Het ging om integrale waterplannen en early warning systems voor de deelstaten Tabasco en Guerrero, plus een sedimentatiestudie rondom de Macayo-dam in Tabasco. Vervolgens hebben we er de contactpersonen bij gezocht. Ik ben er sinds mei nu vijf keer geweest. Dat is belangrijk: je gezicht laten zien, er bovenop zitten. De inspanningen van mijn partner in crime Judith Blaauw en mijzelf hebben ertoe geleid dat de Mexicanen nu voor die vijf projecten concept-voorstellen hebben gemaakt, hoe zij ze denken uit te gaan voeren, met een Terms of Reference ten aanzien van de omvang en de scope. Met die voorstellen zijn we naar de Nederlandse sector gestapt met het verzoek om feedback te geven, en vooral aan te geven wat de meerwaarde van de Nederlandse sector zou kunnen zijn. Die feedback hebben we vervolgens weer bij onze Mexicaanse gesprekspartners neergelegd. Dat is de status op dit moment. Nu zijn de Mexicanen aan zet, om onze input te verwerken. En dan natuurlijk op een zodanige manier dat er betaalde projecten en studies voor Nederlandse partijen uit kunnen rollen.

Het blijft lastig, de financiering is de million dollar question. Er is destijds van alles afgesproken, met veel media en enthousiaste verhalen, maar dat blijkt inmiddels niet overal even helder op het netvlies te staan. We krijgen nu gewoon vaak de vraag of we een grote zak geld meebrengen. Wij geven dan met gepaste diplomatieke beleefdheid aan dat het verzoek om ondersteuning van Mexico kwam, dat Nederland kennis beschikbaar zou stellen waarna er Mexicaanse fondsen zouden komen voor vervolgopdrachten. Bovendien is Mexico geen ontwikkelingsland. Ik snap het ook wel, er zijn heel veel interessante projecten, binnen en buiten de watersector, en uiteindelijk zal er maar een klein deel worden gefinancierd en uitgevoerd. Er is dus veel concurrentie.

Wij hameren er daarom op hoe groot en urgent de waterproblematiek is, hoeveel mensen bij overstromingen in gevaar zijn en wat ook de economische gevolgen zullen zijn. We doen ook een beroep op de verantwoordelijkheid van onze gesprekspartners, we werken op hun gemoed. We zeggen: stel dat je de oplossing binnen handbereik hebt, en je doet het niet. En dan komt er toch weer een zware overstroming en moet je toegeven dat je eigenlijk in gebreke bent gebleven. Of andersom: stel dat jij door Nederlandse expertise in te schakelen je gebied wél veilig hebt gemaakt, terwijl dat in omliggende deelstaten niet gebeurt. Dan heb je het goed gedaan. Voor zulke argumenten zijn ze gevoelig. De kunst is steeds om individuele sleutelfiguren ervan te overtuigen dat het in hun belang is om de agenda verder te brengen. Daarnaast hebben we ook gesproken met bijvoorbeeld de Wereldbank.

Ik ben ervan overtuigd dat het de moeite waard is. Mexico is een aantrekkelijke en omvangrijke markt voor de Nederlandse watersector. Onze kennis is welkom. Wat wij bieden, hebben zij niet. Zodra de financiering van projecten rond is, kan het snel gaan. En als er eenmaal projecten lopen, komen er meer mogelijkheden. De Nederlandse ambassade in Mexico is dankzij een goed netwerk en veel ervaring een uitstekende partner voor de Nederlandse watersector.

Hoe het bijvoorbeeld in de praktijk gaat? We waren in Acapulco, de hoofdstad van Guerrero, om een volle dag te praten met de directeur daar van de Comisión Nacional del Agua (Conagua), de nationale waterautoriteit. Het begon stroef, we bleven uitleggen wat we hadden afgesproken. Op een zeker moment kwam de directeur op stoom, werd enthousiast. We hebben met z’n allen een site bezoek gedaan en het enthousiasme groeide. En letterlijk drie minuten voordat we naar het vliegtuig moesten, kondigde de directeur aan dat hij ToR’s ging opstellen voor een integraal waterplan en een early warning system. Een mooi besluit van een intensief dagje. Wat misschien ook hielp was dat we petjes hebben geruild: hij heeft nu mijn Miami Heat-cap, ik zijn Conagua-petje.’

Het DRR-Team (Dutch Risk Reduction Team) staat voor de beste Nederlandse waterexpertise die snel ingezet kan worden op verzoek van buitenlandse overheden bij het voorkomen of het beperken van watergerelateerde rampen. Het ministerie van Buitenlandse Zaken en het ministerie van Infrastructuur en Milieu hebben samen met de brede Nederlandse Watersector het Dutch Risk Reduction Team in het leven geroepen. De inzet van het DRR-Team wordt georganiseerd door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), ondersteund door NWP. Meer weten over het DRR-Team? Kijk op www.drrteam.nl